Back to top

Jest niewiele miejsc w Polsce, gdzie nowoczesne biura znajdują się w otoczeniu o tak długiej, barwnej i intrygującej przeszłości. Z pewnością jednym z nich jest toruński Nowy Arsenał.

W miejscu dzisiejszego centrum biznesowego Nowy Arsenał – na pograniczu Starego i Nowego Miasta, już w XIII wieku, około 30 lat po lokacji Torunia, budowę swojego klasztoru rozpoczęli sprowadzeni z Elbląga dominikanie. Mimo trudności finansowych, gotowy kościół p.w. św. Mikołaja udało się wyświęcić prawdopodobnie już w 1285 roku. Jednocześnie z trwającymi jeszcze do połowy XIV wieku pracami budowlanymi przy budowie kościoła, sukcesywnie powstawały zabudowania klasztorne.

 

Niemal od samego początku los nie oszczędzał dominikańskiego klasztoru. Kolejne pożary w 1351 i 1423 roku, uderzenie pioruna z 1598 roku i zniszczenia w trakcie oblężenia z 1648 roku sprawiły, że zabudowania i kościół św. Mikołaja co raz wymagały odbudowy. Świątynia i otoczenie płonęły i były bombardowane jeszcze w 1685, 1703, 1709 i 1764 roku. W trakcie wojen napoleońskich budynki toruńskiego zgromadzenia dominikanów ucierpiały ponownie, jednak i tym razem przy pomocy ofiarności wiernych udało się odbudować klasztor.

 

Po kasacie konwentu w 1820 roku, zabudowania klasztorne przekazane zostały miastu, a od 1830 roku teren przy ul. Dominikańskiej pełnił funkcję magazynu. Decyzją władz w 1834 roku klasztor o.o. dominikanów został rozebrany. Materiały uzyskane z rozbiórki posłużyły do budowy

elementów powstającej w tym czasie Twierdzy Toruń.

Wysiłkiem m.in. władz Torunia i Mirosława Piotrowskiego, właściciela Nowego Arsenału, udało się odtworzyć ślad po rozebranym w XIX w. kościele św. Mikołaja. Stanowi on element skweru sąsiadującego z centrum biznesowym „Nowy Arsenał”.

Dzisiejszy budynek Nowego Arsenału to niegdysiejszy, wybudowany w 1834 roku magazyn zbożowy Twierdzy Toruń. O wytrzymałości i przeznaczeniu konstrukcji świadczą rzędy drewnianych słupów, masywne stropy, kamienne filary, ale także takie ciekawostki, jak małe otwory, z których korzystały koty polujące na buszujące w zgromadzonym prowiancie myszy.

Po II Wojnie Światowej budynek Nowego Arsenału pełnił funkcję warsztatów samochodowych. W latach 80-tych planowano zaadaptować go dla toruńskiego oddziału Archiwum Państwowego. Dopiero inicjatywa prywatnego inwestora, Mirosława Piotrowskiego, pozwoliła właściwie zrewitalizować budynek. W 1999 roku oddane zostało do użytku centrum biznesowe „Nowy Arsenał”, którego adaptacja została nagrodzona tytułem Obiektu Roku 1999.

Na podstawie: „Kościół dominikański p.w. św. Mikołaja w Toruniu”, Lidia Grzeszkiewicz-Kotlewska, Leszek Kotlewski.